چرا موهای شقیقه میریزد؟ نحوه تشخیص ریزش مو شقیقه

تشخیص علت از این جهت اهمیت دارد که همه انواع ریزش شقیقه دائمی نیستند. اگر فولیکول هنوز قابلیت تولید مو داشته باشد، کنترل عامل زمینه ای ممکن است به کاهش ریزش یا بهبود تراکم کمک کند. در مقابل، زمانی که فولیکول ها به طور پایدار از بین رفته باشند و علت ریزش نیز کنترل شده باشد، ممکن است روش هایی مانند کاشت مو شقیقه برای بازسازی ناحیه خالی و اصلاح خط رویش بررسی شوند. بنابراین قبل از انتخاب درمان باید مشخص شود که ریزش مو از چه نوعی است.

۱. آلوپسی آندروژنتیک یکی از مهم ترین دلایل عقب رفتن شقیقه

در مردانی که به ریزش موی ارثی یا آلوپسی آندروژنتیک مبتلا هستند، تغییر خط رویش می تواند از شقیقه ها آغاز شود. موهای این قسمت به تدریج نازک تر و کوتاه تر می شوند و مرز جلویی مو عقب می رود. با پیشرفت این الگو، دو طرف پیشانی بیشتر خالی شده و خط رویش می تواند فرم مشخص تری پیدا کند.

علت اصلی این فرایند، استعداد ژنتیکی فولیکول ها و حساسیت آنها به آندروژن ها، به خصوص دی هیدروتستوسترون یا DHT است. در فولیکول های مستعد، چرخه رشد به مرور کوتاه و فرایند مینیاتوری شدن اتفاق می افتد؛ یعنی موهای ضخیم به تارهای ظریف تر تبدیل می شوند. ریزش موی مردانه حتی می تواند از اواخر نوجوانی یا اوایل بزرگسالی آغاز شود و معمولاً روندی تدریجی دارد.

در زنان نیز ریزش موی الگوی زنانه ممکن است با کاهش تراکم مو همراه باشد، اما شکل آن الزاماً مشابه مردان نیست. در بسیاری از زنان، بازتر شدن فرق سر و کم پشتی منتشر بیشتر دیده می شود؛ هرچند ناحیه شقیقه نیز ممکن است کم پشت شود.

۲. تلوژن افلوویوم و کم پشت شدن شقیقه ها

گاهی مشکل اصلی محدود به شقیقه نیست و فرد در واقع با افزایش ریزش در سراسر سر مواجه شده است. یکی از دلایل احتمالی چنین وضعیتی تلوژن افلوویوم است. در این اختلال، تعداد بیشتری از فولیکول ها تقریباً هم زمان وارد مرحله استراحت چرخه مو می شوند و پس از مدتی ریزش افزایش پیدا می کند.

تب یا بیماری شدید، جراحی، زایمان، استرس قابل توجه، اختلالات تیروئیدی، کاهش دریافت بعضی مواد مغذی و برخی داروها از محرک هایی هستند که می توانند با تلوژن افلوویوم ارتباط داشته باشند. در چنین شرایطی ممکن است کاهش حجم مو در شقیقه ها نیز دیده شود، اما معمولاً سایر قسمت های سر نیز درگیر هستند. این تفاوت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا ریزش منتشر پس از یک بیماری یا استرس شدید با عقب نشینی تدریجی خط رویش ناشی از آلوپسی آندروژنتیک یکسان نیست.

۳. تغییرات هورمونی و سندرم تخمدان پلی کیستیک

در زنان، بررسی وضعیت هورمونی در برخی الگوهای ریزش مو اهمیت پیدا می کند. سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) یکی از اختلالاتی است که می تواند با افزایش اثر آندروژن ها و کم پشتی موهای سر همراه باشد.

ریزش مو به تنهایی برای تشخیص PCOS کافی نیست. اگر کاهش تراکم مو همراه با علائمی مانند نامنظم بودن قاعدگی، افزایش موهای زائد صورت و بدن، آکنه یا سایر نشانه های مرتبط باشد، ارزیابی پزشکی اهمیت بیشتری پیدا می کند. در چنین شرایطی، هدف صرفاً تحریک رشد مو نیست و اختلال زمینه ای نیز باید بررسی شود.

۴. ریزش مو شقیقه به علت کمبود مواد مغذی

تغذیه ناکافی می تواند چرخه طبیعی فولیکول مو را مختل کند. کمبود آهن، دریافت ناکافی پروتئین و کمبود بعضی ریزمغذی ها با ریزش مو ارتباط دارند. بااین حال، این نوع ریزش معمولاً نباید صرفاً بر اساس مشاهده کم پشتی شقیقه تشخیص داده شود.

اگر سابقه رژیم غذایی محدود، کاهش وزن شدید یا علائم دیگری وجود داشته باشد، پزشک ممکن است آزمایش های لازم را برای بررسی کمبودها درخواست کند. مصرف خودسرانه مکمل نیز راه مناسبی برای درمان نیست؛ زیرا ابتدا باید مشخص شود واقعاً کمبودی وجود دارد یا خیر.

۵. آلوپسی کششی علت مهم ریزش در حاشیه مو و شقیقه

گاهی عامل ریزش خارج از بدن است. مدل هایی که موها را برای مدت طولانی تحت کشش قرار می دهند می توانند به فولیکول های حاشیه خط رویش فشار وارد کنند. دم اسبی بسیار سفت، بافت های محکم، اکستنشن و مدل هایی که مو را دائماً به عقب می کشند از نمونه های آن هستند.

شقیقه و حاشیه پیشانی از مناطقی هستند که ممکن است زودتر تحت تأثیر این فشار قرار بگیرند. در مراحل اولیه، کاهش کشش می تواند از ادامه آسیب جلوگیری کند؛ اما ادامه این وضعیت برای مدت طولانی ممکن است باعث آسیب پایدار فولیکول و ریزش دائمی شود. بنابراین وجود موهای شکسته در اطراف خط رویش یا کم پشتی متناسب با محل کشیده شدن مو می تواند سرنخی مهم در تشخیص باشد.

۶. نقش داروها در ریزش مو شقیقه

برخی داروها می توانند چرخه رشد مو را تغییر دهند و موجب افزایش ریزش شوند. این وضعیت معمولاً مختص شقیقه نیست و ممکن است کاهش تراکم در قسمت های مختلف سر مشاهده شود.

اگر ریزش مو پس از شروع یک داروی جدید یا تغییر درمان قبلی ایجاد شده است، باید این ارتباط زمانی را با پزشک مطرح کرد. قطع خودسرانه دارو توصیه نمی شود؛ زیرا پزشک باید مشخص کند که آیا دارو واقعاً عامل ریزش است و در صورت لزوم درباره تغییر دوز یا جایگزین مناسب تصمیم بگیرد.

از کجا بفهمیم علت ریزش موی شقیقه چیست؟

محل ریزش به تنهایی برای تشخیص کافی نیست. نحوه شروع و سرعت پیشرفت کم پشتی اطلاعات بیشتری در اختیار پزشک قرار می دهد. عقب رفتن آرام و پیشرونده خط رویش، به خصوص در فردی با سابقه خانوادگی، می تواند بیشتر به نفع ریزش موی ارثی باشد. ریزش ناگهانی و منتشر پس از بیماری، جراحی یا یک دوره فشار جسمی و روانی شدید الگوی متفاوتی دارد. کم پشتی دقیقاً در مناطقی که دائماً تحت کشش قرار می گیرند نیز احتمال آلوپسی کششی را مطرح می کند.

در زنان، همراهی ریزش مو با اختلالات قاعدگی، آکنه یا افزایش موهای زائد می تواند ضرورت بررسی عوامل هورمونی را بیشتر کند. همچنین وجود خارش، درد، التهاب، پوسته ریزی یا تغییرات واضح پوست سر نیاز به بررسی تخصصی دارد.

آیا موهای ریخته شده شقیقه دوباره رشد می کنند؟

پاسخ کاملاً به علت و وضعیت فولیکول بستگی دارد. در بعضی انواع ریزش موقت، با رفع عامل زمینه ای چرخه مو می تواند به تدریج به وضعیت طبیعی نزدیک شود. در آلوپسی کششی نیز مداخله زودهنگام اهمیت دارد؛ زیرا آکادمی پوست آمریکا هشدار می دهد ادامه کشش می تواند در مراحل پیشرفته باعث ریزش دائمی شود. در مقابل، اگر فولیکول ها در اثر یک فرایند طولانی مدت آسیب دیده یا از بین رفته باشند، انتظار رشد خودبه خودی منطقی نیست. به همین دلیل قبل از استفاده از دارو، مکمل، درمان های تقویتی یا تصمیم برای کاشت مو، باید علت اصلی ریزش مشخص شود.

در نهایت، علت ریزش مو شقیقه برای همه افراد یکسان نیست. ژنتیک و آلوپسی آندروژنتیک از دلایل مهم هستند، اما تلوژن افلوویوم، مشکلات هورمونی، کمبودهای تغذیه ای، کشش مداوم مو و بعضی داروها نیز باید متناسب با علائم فرد در نظر گرفته شوند. تشخیص صحیح تعیین می کند که آیا هدف درمان باید کنترل عامل زمینه ای، جلوگیری از پیشرفت ریزش، تقویت موهای باقی مانده یا در موارد مناسب بازسازی ناحیه ازدست رفته باشد.

منبع: https://zoomlife.ir/beauty/3997-temple-hair-loss-causes-diagnosis.html